مقالات   
 

 بازشناسی معماری دوره‌ی اتابکان یزد

عنوان مقاله: بازشناسی معماری دوره‌ی اتابکان یزد از متون تاریخی (نمونه‌ی موردی: مجموعه‌ی دولتخانه‌ی اتابک قطب‌الدین) / نویسندگان: علیرضا عینی‌فر، محمدحسن خادم‌زاده ...

ارسال کننده: آیدا شیرانی
تاریخ ارسال: چهارشنبه 30 آبان 1397
برای دریافت فایلها باید از نرم افزار های ویژه دانلود استفاده نمایید. (برای اطلاعات بیشتر اینجا کلیک کنید)
عنوان مقاله: بازشناسی معماری دوره‌ی اتابکان یزد از متون تاریخی (نمونه‌ی موردی: مجموعه‌ی دولتخانه‌ی اتابک قطب‌الدین)
نویسندگان: علیرضا عینی‌فر، محمدحسن خادم‌زاده
انتشاریافته در: نشریه‌ی «نامه‌ی معماری و شهرسازی»، دوره‌ی ۳، شماره‌ی ۶، تابستان و پاییز ۱۳۹۰.

چکیده :
آثار معماری دورة اتابکان از جمله آثار سرزمینی ایران است که در سیر مطالعات تاریخ‌شناسانه (کرونولوژیک) کمتر مورد توجه قرار گرفته است. اتابکان ابتدا از سوی سلجوقیان به عنوان مباشر و کمک‌کار شاهزادگان سلجوقی برگزیده شدند و در نهایت، در زمان افول قدرت مرکزی تبدیل به سلسله‌های محلی شدند. اینان در هنگامة حمله مغول، آرامش نسبی را در نواحی مرکزی ایران ـ که تحت تسلط آنها بود ـ حفظ کردند. حاصل این اقدام گسترش شهرها و آفرینش آثار معماری فراوان با ویژگی‌های سرزمینی بارز بود. این مقاله با رجوع به متون تاریخی، به بازشناسی و تحلیل مجموعه دولت‌خانه اتابک اسفهسالار ابی‌منصور، معروف به سلطان قطب‌الدین (۶۱۵ تا ۶۲۴) شامل خانه و مقبره و مدرسه، به منزله نمونه‌ای از آثار دوره اتابکان می‌پردازد. روش تحقیق، تفسیری ـ تاریخی با رجوع به متون تاریخی و مقایسه و تطبیق بناهای مرتبط است. این مطالعه نشان می‌دهد که در ترکیب بناهای دوره اتابکان، مدرسه با گنبدخانه به عنوان مدفن در کنار خانه‌های بزرگ افراد متمول یا حاکمان که معمولاً با عناصر مهم شهری مانند میدان و یا بازار هم‌جوار بودند، وجود داشته است. در این میان عناصری چون دو منار در دو طرف ورودی بناها، گنبدهای یک‌پوسته بر روی پلان مربع، گردن هشت‌گوش گنبد، استفاده از رنگ لاجورد در ترکیب با طلا برای تزئین داخلی بنا در معماری این دوره رایج بوده است.

کلیدواژه‌ها :
اتابکان، مدرسه، گنبدخانه، خانه ‌(سرا)، دولتخانه.

 
 نظرات